ONDERONS

180524 DG KleintjeKermis 700

Lees meer...

Rijnwaarden rijgt dominee aan 't mes

Rijnwaarden rijgt dominee aan 't mes

170306 DG Rijnwaarden 700 Acteurs van D’Amateur speelden het stuk ‘De moord op de dominee’ FOTO JAN VAN DEN BRINK

Feestprogramma met toneel op Europakade in Tolkamer; gemeente herdenkt overdracht Kleefse enclaves Lobith en Spijk.

René Boekhorst

Tolkamer

In 1817: Kleefse enclaves Lobith en Spijk van Pruisen naar het Koninkrijk der Nederlanden 


Nog een minuut of tien en dan moet hij eraan geloven. Johan Müller wéét het zelfs: hij krijgt straks een mes tussen zijn ribben gestoken en zal aan zijn verwondingen bezwijken. De 55-jarige Tolkamenaar kan erom lachen. ,,Het is maar spel."

Rijnwaarden herdacht zaterdag de overdracht van de Kleefse enclaves Lobith en Spijk van Pruisen aan het Koninkrijk der Nederlanden. Tweehonderd jaar geleden gebeurde dat, op 1 maart 1817. Dit werd gevierd met een uitvoering van toneelvereniging D'Amateur op de Europakade in Tolkamer. De acteurs brachten De moord op de dominee van Emile Smit.

Müller mag de rol van de tirannieke Pruisische geestelijke Reifferscheidt voor zijn rekening nemen... Het lijkt wel of hij om zijn Duitse familienaam is gekozen. ,,Nou, dat van mijn achternaam klopt: ik héb Duitse voorouders. Wij komen van origine uit Holten, en het grappige is dat ik uit een domineesfamilie kom. Maar ik ben toch echt op en top Nederlander. Ik woon in Tolkamer, waar ik directeur van basisschool De Overlaat was. Nu ben ik dat van een Deventer school." Müller vindt het prachtig dat hij mag meedoen aan de re-enactment van de echt gebeurde moord.

De tien minuten durende opvoering trekt een volle tribune. De trappenconstructie aan de kade doet dienst als staanplaats; er is geen plek meer over. Het publiek leeft lachend en joelend mee. Hans Hoffmann en Peter Tittse - alweer twee 'Duitserige' achternamen - spelen de rol van Pruisische politieofficier. ,,Wij hoeven niet veel tekst te onthouden", zegt een grinnikende Tittse. ,,Ik spreek maar drie zinnen uit." ,,En ik vier", vult Hoffmann aan.

Dat het duo is gekozen voor de toneeluitvoering in drie korte bedrijven, snapt Hoffmann wel. ,,Peter en ik wonen hier in de Hoofdstraat. De bewoners zijn zeer actief. Zo hebben wij al zestien jaar op rij de prijs gewonnen van mooist versierde straat tijdens carnaval."

Het doet Smit deugd dat zijn pennenvrucht opgevoerd wordt. ,,Want het is belangrijk te weten wat hier is gebeurd. Die historie verklaart de eigenheid van het gebied. Kleef was katholiek, met schutterijen en carnaval. Dit geloof en die volkscultuur zijn gebleven, en dankzij de geschiedenis kun je alles plaatsen."

170306 DG Rijnwaarden T 350

Het verschil tussen Duitsland en Nederland was begin negentiende eeuw groot, memoreert Smit, die historicus is en jaren in een andere Kleefse enclave, Huissen, woonde. ,,Pruisen was het land van de gehoorzaamheid. Na de herverdeling werd de bevolking van Schenkenschanz opgeroepen tot absolute gehoorzaamheid. In Nederland was de toonzetting heel anders: 'Ik wens u veel voorspoed onder het bewind van zijne majesteit.'"

Spreekstalmeester Ben Lamers van D'Amateur mag de scènes aan elkaar praten. Hij is blij dat het publiek op een droge, lenteachtig aanvoelende maartzaterdag het optreden kan aanschouwen. ,,Dit is een prachtige generale voor ons. D'Amateur wil namelijk meer in de buitenlucht optreden, en dan twee à drie keer per jaar."

De Gelderlander, editie Liemers d.d. 06-03-2017

View My Stats Hosted by PCextreme

Hosted by WebReus